เห็บ

เห็บ

• เห็บ (Tick) เป็นแมงปรสิตอันดับ Ixodida ที่ดำรงชีวิตด้วยการดูดเลือดจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก รวมถึงสัตว์เลื้อยคลานและสะเทินน้ำสะเทินบก โดยตัวเต็มวัยมีขนาดเพียง 3–5 มิลลิเมตร แต่จะพองตัวใหญ่ขึ้นหลังกินเลือดอิ่ม
• วิวัฒนาการและการจำแนก: ฟอสซิลเห็บที่เก่าแก่ที่สุดมีอายุราว 100 ล้านปีจากยุคครีเทเชียส และเห็บแบ่งออกเป็นวงศ์หลักสองวงศ์คือ เห็บแข็ง (Ixodidae) และ เห็บอ่อน (Argasidae) ขณะที่สกุล Nuttalliella จากแอฟริกาใต้เป็นสายวิวัฒนาการดั้งเดิมที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่
• ลักษณะเฉพาะ: เห็บมีลำตัวรูปไข่หรือลูกแพร์ซึ่งเชื่อมติดกันสนิท มีขา 8 ขา และใช้ประสาทสัมผัสรับรู้กลิ่น ความร้อน ความชื้น หรือการสั่นสะเทือนเพื่อค้นหาเหยื่อ
• วงจรชีวิต: เห็บมีวงจรชีวิต 4 ระยะคือ ไข่ ตัวอ่อน นิมฟ์ และตัวเต็มวัย โดยเห็บแข็งอาจต้องอาศัยตัวถูกเบียน 1–3 ตัวต่อวงจร ส่วนเห็บอ่อนสามารถลอกคราบได้สูงสุดถึง 7 ครั้ง แต่ละครั้งจำเป็นต้องดูดเลือด
• ความสำคัญทางการแพทย์: เนื่องจากเป็นปรสิตดูดเลือด เห็บจึงเป็นพาหะสำคัญในการนำโรคร้ายแรงหลายชนิดมาสู่มนุษย์และสัตว์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตร้อนชื้นที่มีการแพร่กระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางทั่วโลก