خلاصه‌ای جامع از شهرستان تویسرکان

شهرستان تویسرکان با جمعیتی بالغ بر ۱۰۵٬۷۳۸ نفر (بر اساس سرشماری ۱۳۹۵)، در جنوب کوه الوند و نزدیکی شهر همدان واقع شده و چهارمین شهر بزرگ استان همدان به شمار می‌آید. این شهر که در منابع کهنی همچون معجم‌البلدان یاقوت حموی با نام «رودآور» شناخته می‌شده، بر روی ویرانه‌های شهر قدیمی رودآور بنا شده است؛ شهری که پس از حمله مغول و زمین‌لرزه‌های پس از آن ویران گردید. نام تویسرکان از ادغام دو قریهٔ تاریخی «توی» و «سرکان» شکل گرفته و قریهٔ سومی به نام «شکان» نیز وجود داشته که بر اثر زلزله از بین رفته است. این شهر به‌خاطر تعدد و بزرگی درختان گردو شهرت فراوانی دارد و اقلیم آن معتدل کوهستانی است. در دوره قاجار، تویسرکان بخشی از «ولایت ثلاث» بود و بر اساس قانون تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۲۶، در سال ۱۳۲۸ هجری شمسی به عنوان شهرستان مستقل از این ولایت جدا شد. همچنین در کتاب تاریخ ماد نوشته دیاکونوف، از این شهر در دوره مادها با نام «تازاکی» به معنای دارای چشمه آب گرم یاد شده است.