Sąd ostateczny to eschatologiczne wydarzenie o skali światowej, obecne głównie w religiach judeo-chrześcijańskich, choć pewne jego formy znali już starożytni Egipcjanie (sąd Ozyrysa) i Grecy, a także wyznawcy zaratusztrianizmu i islamu. W wierze Izraela Bóg był postrzegany jako gwarant sprawiedliwości, a zapowiedzi powszechnego sądu w „Dniu Jahwe” pojawiły się w nauczaniu proroków, takich jak Amos, Izajasz czy Ezechiel, którzy grozili karami zarówno Izraelowi, jak i wszystkim narodom. Po niewoli babilońskiej wizje te nabrały charakteru apokaliptycznego – narzędziem sądu miał być ogień, a wszystkie narody miały zostać zgromadzone w Dolinie Jozafata, gdzie dokona się eschatologiczne żniwo i winobranie (zgodnie z Księgą Joela). W Nowym Testamencie sąd ten ma przeprowadzić Jezus Chrystus w dniu ostatecznym, a w Starym Testamencie zapowiadano go przez pryzmat historii, np. potopu, zburzenia Sodomy czy wyjścia z Egiptu. Podczas tego sądu mają zostać ujawnione historyczne owoce ludzkiego postępowania – dobra i zła – a jedynie „Reszta sprawiedliwych” uniknie wyroków, co czyni tę wizję kluczowym elementem teologii zbawienia.