Ngân hàng thương mại (NHTM) đã tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với kinh tế hàng hóa, trở thành định chế tài chính không thể thiếu trong nền kinh tế thị trường hiện đại. Khái niệm NHTM được hiểu khác nhau theo từng quốc gia, như ở Mỹ là công ty kinh doanh tiền tệ, ở Pháp (Đạo luật 1941) là cơ sở nhận ký thác để dùng cho tín dụng, còn tại Việt Nam, Nghị định 59/2009/NĐ-CP xác định đây là ngân hàng hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận theo Luật các Tổ chức tín dụng. Chức năng quan trọng nhất của NHTM là trung gian tín dụng, đóng vai trò cầu nối giữa người thừa vốn và người cần vốn, tạo lợi ích cho cả ba bên thông qua chênh lệch lãi suất. Bên cạnh đó, NHTM còn thực hiện chức năng trung gian thanh toán, đóng vai trò "thủ quỹ" cung cấp các phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, thẻ tín dụng, giúp tiết kiệm chi phí và thúc đẩy lưu thông hàng hóa. Đặc biệt, dựa trên hai chức năng trên, NHTM vô hình trung thực hiện chức năng tạo tiền, góp phần quan trọng trong việc cung ứng tiền tệ cho nền kinh tế. Nhờ các chức năng đa dạng này, hệ thống NHTM không chỉ mang lại lợi nhuận cho bản thân mà còn là động lực then chốt thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia.