محمد بن حسن عسکری، ملقب به امام زمان و مهدی، آخرین امام شیعیان دوازدهامامی است که در سال ۲۵۵ یا ۲۵۶ هجری قمری (۸۶۹-۸۷۰ میلادی) در سامرا متولد شد و پس از شهادت پدرش حسن عسکری، در سن پنج سالگی به امامت رسید. پس از درگذشت امام یازدهم، شیعیان با بحران هویتی و «دوران حیرت» روبهرو شدند؛ اما با باور به وجود فرزند پنهان او، دوران «غیبت صغری» شکل گرفت که هفتاد سال به طول انجامید و در آن امام از طریق چهار نایب خاص با پیروانش در ارتباط بود و با مرگ چهارمین سفیر، دوره «غیبت کبری» آغاز شد. متکلمانی همچون شیخ مفید و سید مرتضی و محدثانی مانند کلینی و نعمانی (که ابداعکننده اصطلاحات غیبت صغری و کبری بود) به تبیین عقلی و حدیثی این نظریه پرداختند. باور به امام غایب، از نظر اجتماعی به همبستگی شیعیان کمک کرد و تنش آنها را با حاکمان سنیمذهب کاهش داد. سرانجام، بنا بر باور شیعیان، امام مهدی در پایان عصر غیبت با عنوان «قیام آل محمد» ظهور خواهد کرد و عدالت جهانی را برقرار خواهد کرد.