خلاصه‌ای از خیزش ۱۴۰۴ ایران

اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران که از وخامت شدید اقتصادی، نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی آغاز شد، به بزرگ‌ترین جنبش ضدحکومتی پس از سال ۱۳۵۷ تبدیل گردید و در ۱۸ دی با فراخوان رضا پهلوی به حضور میلیونی معترضان در سراسر کشور انجامید. در پی این گسترش، علی خامنه‌ای در ۱۹ دی دستور سرکوب «به هر وسیلهٔ لازم» و «شلیک برای کشتن» را صادر کرد و حکومت با قطع سراسری اینترنت و تلفن، مرگبارترین کشتار معترضان در تاریخ معاصر ایران را رقم زد که آمار کشته‌شدگان آن به ۳۶,۵۰۰ نفر رسیده است. در حالی که رسانه‌های رسمی بازداشت حدود ۳ هزار نفر را اعلام کرده‌اند، منابع مستقل و حقوق بشری شمار واقعی بازداشت‌ها را تا ۲۰ هزار نفر تخمین می‌زنند که شامل کودکان، زنان و دانشجویان در شهرهایی چون تهران، کرمانشاه، یزد و شیراز بوده است. گزارش‌های دیده‌بان حقوق بشر و خبرگزاری هرانا از بازداشت بیش از ۱۳۰ کودک زیر ۱۸ سال، شکنجه و یورش شبانه سپاه به منازل شهروندان پرده برداشته‌اند. جامعه بین‌المللی با توصیف این رویداد به عنوان «مرگبارترین سرکوب دولتی تاریخ معاصر ایران» و «نسل‌کشی در تاریکی دیجیتال»، خواستار اقدام فوری بر مبنای اصل «مسئولیت حفاظت» (R2P) شده‌اند، در حالی که مقامات جمهوری اسلامی وارد «حالت بقا» شده و از ورود ایران به دوره‌ای بحرانی‌تر خبر می‌دهند.