تریاک

تریاک عصارهٔ خشک‌شدهٔ گیاه خشخاش است که حدود ۱۲٪ آن را مرفین تشکیل می‌دهد و به‌صورت سنتی با خراشیدن کپسول‌های بذر گیاه و جمع‌آوری لاتکس تولید می‌شود. ریشهٔ واژهٔ تریاک از یونانی Theriac به معنای پادزهر است و قدمت استفاده از آن به عصر برنز و حتی ۱۵٬۰۰۰ سال پیش می‌رسد، در حالی که خاستگاه اولیهٔ آن سواحل مدیترانه و منطقهٔ بالکان بوده است. در طول تاریخ، پزشکان برجسته‌ای چون رازی و ابن سینا آن را برای تسکین درد تجویز می‌کردند و پس از جنگ داخلی آمریکا، استخراج و تزریق مرفین، آن را به مهم‌ترین داروی ضد درد برای مجروحان جنگی تبدیل کرد. امروزه علاوه بر تریاک، داروهای شبه‌افیونی مصنوعی مانند اکسی‌کودون و متادون برای درمان درد، سرفه، اسهال و حتی معالجهٔ اعتیاد به هروئین به کار می‌روند. با این حال، مصرف مداوم تریاک باعث وابستگی فیزیکی و تحمل دارویی می‌شود؛ به طوری که بر اساس تحقیق سال ۱۹۹۹، ایران با ۲.۸٪ از جمعیت ۱۵ تا ۶۴ سال، بیشترین گرفتاری‌های ناشی از مصرف غیرقانونی این ماده را دارد و معتادان به طور میانگین روزانه ۸ گرم از آن را مصرف می‌کنند.