Tính đến ngày 30 tháng 4 năm 2026, Việt Nam có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, bao gồm 27 tỉnh (khu vực nông thôn) và 7 thành phố trực thuộc Trung ương (các đô thị loại đặc biệt hoặc loại I, đóng vai trò trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa cấp quốc gia như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh). Về hệ thống chính trị, mỗi địa phương chịu sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua Tỉnh ủy/Thành ủy do Đại hội Đảng bộ bầu ra 5 năm một lần, trong đó Bí thư Thành ủy Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh bắt buộc phải là Ủy viên Bộ Chính trị. Chính quyền địa phương gồm Hội đồng nhân dân (do dân bầu) và Ủy ban nhân dân (cơ quan hành pháp), mô hình này được khởi xướng từ sắc lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ngày 22 tháng 11 năm 1945 và chính thức đổi tên thành Ủy ban nhân dân từ năm 1976. Các đơn vị hành chính này được phân cấp rõ ràng, giúp quản lý hiệu quả từ trung ương đến địa phương.