تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های جهان است که خلیج فارس را به دریای عمان متصل می‌کند؛ این تنگه با عرض تقریبی ۳۹ کیلومتر در باریک‌ترین نقطه، از شمال به ایران و از جنوب به امارات و عمان محدود می‌شود. روزانه حدود ۱۷ میلیون بشکه نفت خام (معادل ۲۰ تا ۲۵ درصد عرضه جهانی) از این مسیر عبور می‌کند که آن را به شاهرگ امنیت انرژی جهان و نقطه‌ای حساس برای نوسانات قیمت نفت تبدیل کرده است. تاریخ این آبراه سرشار از تنش‌های ژئوپولیتیکی بوده؛ از نبردهای دوران شاه عباس و نادرشاه با پرتغالی‌ها و بریتانیایی‌ها تا منازعات امروزین میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، که ایران با توقیف کشتی‌های خارجی و اعمال عوارض دریایی بر نفوذ خود می‌افزاید و آمریکا نیز با تشکیل ائتلاف دریایی و عملیات آزادی ناوبری در مقابل آن ایستاده است. نام این تنگه برگرفته از جزیره هرمز یا پادشاهان ساسانی به همین نام است و کتیبه‌های سومری نشان می‌دهد که عبور از آن به هزاره سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد. عمق آن در برخی نقاط به بیش از ۱۰۰ متر می‌رسد و قوس آن به سمت فلات ایران خمیده است، به‌طوری که بیشترین خط ساحلی آن در کرانه‌های ایران قرار دارد. اهمیت استراتژیک، نظامی و زیست‌محیطی این آبراه، آن را به محور گفتگوهای بین‌المللی برای تضمین ناوبری ایمن و ثبات منطقه‌ای تبدیل کرده است.