خلاصه‌ای بر دودمان پهلوی

دودمان پهلوی آخرین سلسله پادشاهی ایران بود که از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی (۱۹۲۵ تا ۱۹۷۹ میلادی) به مدت ۵۳ سال بر کشور حکومت کرد. این دودمان توسط رضاشاه بنیان‌گذاری شد که با کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ به قدرت رسید و اصلاحات گسترده‌ای در زمینه‌های اداری، نظامی و آموزشی آغاز کرد. پس از تبعید او در جنگ جهانی دوم، پسرش محمدرضا پهلوی در ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ به سلطنت رسید و با تکیه بر درآمدهای نفتی و طرح «انقلاب سفید»، برنامه‌های مدرن‌سازی را پیش برد که ایران را به قدرت اقتصادی و نظامی خاورمیانه تبدیل کرد.

در سال‌های پایانی، شاه با ایجاد ساواک و حزب رستاخیز، کنترل مخالفان سیاسی را شدت بخشید و جشن‌های ۲۵۰۰ساله را برگزار کرد که انتقادات گسترده‌ای برانگیخت. سرانجام با شدت گرفتن اعتراضات مردمی، شاه و همسرش در ۲۶ دی‌ماه ۱۳۵۷ ایران را ترک کردند و با انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، نظام پادشاهی در ایران فروپاشید. محمدرضا پهلوی پس از سرگردانی در چند کشور، سرانجام در ۵ مرداد ۱۳۵۹ در قاهره درگذشت. پسرش رضا پهلوی در ۹ آبان ۱۳۵۹ خود را شاه ایران اعلام کرد و با عنوان «رضاشاه دوم» از مصر و مراکش به دنبال بازگرداندن سلطنت بود، اما این تلاش‌ها هرگز به نتیجه نرسید.