กระบวนทัศน์การเขียนโปรแกรม (Programming Paradigm) คือแนวคิดระดับสูงที่ใช้มอง ออกแบบ และจัดโครงสร้างวิธีเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เปรียบเสมือน "วิธีคิด" ว่าโปรแกรมควรอธิบายการคำนวณอย่างไร เช่น สั่งงานทีละขั้นตอน มองเป็นกลุ่มวัตถุ หรือประกาศเงื่อนไขของผลลัพธ์ที่ต้องการ ภาษาโปรแกรมหลายภาษารองรับหลายกระบวนทัศน์พร้อมกัน เช่น ซี++, ไพทอน และจาวาสคริปต์ ขณะที่บางภาษาออกแบบมาเฉพาะทาง เช่น โปรล็อกสำหรับเชิงตรรกะ และแฮสเคิลสำหรับเชิงฟังก์ชัน แนวคิดนี้ถูกกล่าวถึงอย่างเป็นทางการในปาฐกถารางวัลทัวริงของโรเบิร์ต ดับเบิลยู. ฟลอยด์ เมื่อปี ค.ศ. 1979 กระบวนทัศน์หลัก ได้แก่ เชิงคำสั่ง (Imperative) ที่เน้นลำดับคำสั่งเปลี่ยนสถานะ เชิงประกาศ (Declarative) ที่ระบุผลลัพธ์ เชิงวัตถุ (OOP) และเชิงฟังก์ชัน (Functional) ซึ่งแต่ละแนวทางมีข้อดีและข้อจำกัดที่ส่งผลต่อความอ่านง่าย การทดสอบ และการบำรุงรักษาโค้ด