Het Dr. Sarphatihuis is een rijksmonument (sinds 23 september 1970) aan de Roetersstraat in Amsterdam, vernoemd naar de 19e-eeuwse arts Samuel Sarphati, en ligt naast het voormalige verpleeghuis Wittenberg. Het pand werd tussen 1779 en 1782 ontworpen door Abraham van der Hart in opdracht van burgemeester Joachim Rendorp, oorspronkelijk als vervanging voor het Spinhuis en Rasphuis. Door de eeuwen heen had het uiteenlopende functies: in 1809 wilde Lodewijk Napoleon er zelfs een Paleis der Kunsten van maken, maar het werd in 1822 een Werkhuis voor bedelaars en landlopers, en rond 1870 een stedelijk armenhuis voor ongeneeslijk zieken en 'idioten'. In 1933 kreeg het de naam Gemeentelijk Verzorgingshuis voor Ouden van Dagen (waar soms tot 1000 mensen verbleven), werd het in 1952 verbouwd tot bejaardentehuis, en na een grote renovatie van 1971 tot 1978 kreeg het zijn huidige naam Dr. Sarphatihuis. Het huis bood toen plaats aan zo'n 300 bewoners (nu ongeveer 220) en stond bekend om bekende bewoners zoals Ramses Shaffy, Henny Alma, Jan Pieter Glerum en Frans Pointl.