อาณาจักรปันปัน (หรือผานผาน) เป็นรัฐโบราณขนาดเล็กที่นับถือศาสนาฮินดู เจริญรุ่งเรืองระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึง 7 ตามบันทึกจีนระบุว่าตั้งอยู่ชายฝั่งตะวันออกของคาบสมุทรมลายู นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่าอาจอยู่บริเวณรัฐกลันตันหรือตรังกานูของมาเลเซีย ไปจนถึงพื้นที่อำเภอพุนพินและเวียงสระในจังหวัดสุราษฎร์ธานีของไทย อาณาจักรนี้ส่งคณะทูตและบรรณาการไปยังจีนหลายราชวงศ์ ตั้งแต่ราชวงศ์หลิวซ่งในปี ค.ศ. 424–453 ต่อเนื่องถึงราชวงศ์ถังในปี ค.ศ. 616–637 และยังมีบทบาทเผยแพร่ศาสนาฮินดูในแถบฟูนันอีกด้วย ต่อมาปันปันถูกอาณาจักรศรีวิชัยเข้ายึดครองก่อนปี ค.ศ. 775 แม้ข้อมูลทางประวัติศาสตร์จะมีน้อย แต่การขุดพบทางโบราณคดีชี้ให้เห็นว่าปันปันเป็นชุมชนการค้าทางทะเลที่มั่งคั่ง เชื่อมโยงการค้าระหว่างจีนกับอินเดียอย่างสำคัญ