Merkez bankası, bir ülkenin para politikasından sorumlu olan ve temel amacı para biriminin ve para arzının istikrarını sürdürmek olan kurumdur. Bu kurumlar, bankaların son kredi mercii olma, resmî faiz oranlarını belirleme ve bankacılık sektörünü denetleme gibi kritik görevler de üstlenir. Günümüzde birçok gelişmiş ülke, siyasi müdahalelerden bağımsız çalışan merkez bankalarına sahiptir; Federal Reserve (FED), Avrupa Merkez Bankası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bu bağımsız yapılara örnek gösterilebilir ve bu bankaların sahibi kamu ya da özel olsa da kârın neredeyse tamamı hükümete vergi olarak ödenir. Para politikasını uygularken merkez bankaları, faiz oranı müdahaleleri, açık piyasa işlemleri ve döviz alım-satımı gibi araçları kullanır; ayrıca Hong Kong ve Estonya gibi ülkeler, para kurulu mekanizmasıyla yerel paralarını sabit bir oranda dövize dayandırır. FED gibi itibari (kâğıt) para yetkisine sahip merkez bankaları teorik olarak sınırsız para yaratabilirken, tüm merkez bankalarının nihai hedefleri arasında fiyat istikrarı, tam istihdam ve ekonomik büyümenin sağlanması yer alır.