Eskalacja konfliktu to proces narastania intensywności sporu, działań wojennych lub napięcia politycznego – termin ten upowszechnił się w latach 60. XX wieku podczas wojny wietnamskiej, kiedy Herman Kahn (1965) opublikował koncepcję 44-stopniowej „drabiny eskalacyjnej”. Proces ten ma charakter samowzmacniający: egoistyczne działania jednej strony prowokują silniejszą reakcję drugiej, a w psychologii społecznej dominują w nim emocje i dążenie do zwycięstwa nad merytorycznym sporem. Najbardziej rozbudowany model stworzył Austriak Friedrich Glasl (wyd. 1. 1980), który podzielił eskalację na dziewięć etapów zgrupowanych w trzech fazach – od konfliktu potencjalnie rozwiązywalnego, przez rywalizację o przewagę, aż po fazę wzajemnego zniszczenia. W dziewiątym etapie, zwanym „wspólną przepaścią”, strony są gotowe na własną zgubę, jeśli tylko pociągnie ona za sobą upadek przeciwnika – jedynym ratunkiem jest wtedy interwencja z zewnątrz. Glasl przypisał poszczególnym etapom strategie deeskalacyjne, od mediacji (etapy 1-3) przez arbitraż po interwencję siłową (etapy 7-9), a procesem odwrotnym do eskalacji pozostaje deeskalacja.