Zima stulecia to potoczne określenie ekstremalnie surowej zimy, która wyróżnia się znacznym odchyleniem temperatur lub intensywnością opadów śniegu od normy, powodując poważne utrudnienia w transporcie i codziennym funkcjonowaniu. W Polsce do tego miana pretendują przede wszystkim zimy z lat 1928/29, 1939/40, 1962/63, 1978/79 i 1986/87. Szczególnie legendarna jest zima 1928/29, kiedy to luty okazał się najzimniejszym miesiącem w historii polskiej meteorologii – zanotowano wtedy rekordowe –42,0°C w Olecku (najniższa temperatura na obecnych ziemiach polskich) oraz –40,6°C w Żywcu, a w Tatrach pokrywa śnieżna osiągnęła 267 cm. Zimą 1939/40, która była najostrzejsza podczas II wojny światowej, 11 stycznia 1940 r. w Siedlcach odnotowano –41,0°C – oficjalnie najniższą temperaturę w historii polskich pomiarów, choć budzi ona wątpliwości specjalistów. Obie te zimy sparaliżowały kraj – pękały szyny kolejowe i rury wodociągowe, zamarzał port w Gdańsku, a problemy z dostawami węgla uświadamiają, że o mianie "zimy stulecia" decyduje nie tylko siła mrozu, ale także dotkliwość jej skutków dla ludzi i gospodarki.