Adana Vilayeti

Adana Vilayeti, 1869 yılında Halep Vilayeti'nden ayrılarak Osmanlı Devleti'nin önemli bir idari birimi olarak kuruldu. 1871'de Adana Belediyesi kuruldu ve I. Dünya Savaşı sonrası halk, işgallere karşı Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni oluşturdu. İdari yapıda Adana (merkez), Mersin (1888'de katıldı), Kozan, İçil ve Cebel-i Bereket (Payas'ın yerine 1877'de kuruldu) sancakları yer alıyordu. Nüfus hızla arttı: 1867'de 156.170 (139.480 Müslüman, 21.690 gayrimüslim) kişi yaşarken, bu sayı 1892'de 390.502'ye ve 1897'de 1.629 köyde 404.929'a ulaştı. Son olarak, Cumhuriyet'in kurulmasıyla vilayet ortadan kalktı ve yerini Adana, İçel, Mersin, Kozan ve Cebel-i Bereket gibi modern illere bıraktı. Bu önemli Osmanlı vilayeti, güney bölgesinin idari, demografik ve toplumsal gelişimini gözler önüne serer.