AJAX (Eşzamansız JavaScript ve XML), web sayfalarını tamamen yeniden yükletmeden arka planda sunucuyla az miktarda veri alışverişi yaparak etkileşimli ve hızlı içerik güncellemeleri sağlayan bir web programlama tekniğidir. Bu teknik, sayfanın görünümü için HTML/CSS'yi, dinamik etkileşim için JavaScript (DOM) ile erişilen XMLHttpRequest nesnesini ve genellikle XML veya JSON formatındaki verileri bir araya getirir. Bilişim uzmanları, AJAX'ı HTML ve XML'den sonra internet yazılımındaki en yenilikçi gelişme olarak görür ve Web 2.0'ı sonlandırıp üçüncü evrenin kapılarını açtığını öne sürer. Tekniğin kökenleri 1996'daki Internet Explorer'daki iframe öğesine ve Microsoft'un 1998'de tanıttığı Remote Scripting (MSRS) teknolojisine dayanmakla birlikte, modern AJAX'ın temeli Internet Explorer 5'te oluşturulan ve ilk kez Exchange Server 2000'deki Outlook Web üzerinde kullanılan XMLHttpRequest nesnesidir. 2002 yılında geliştirici topluluğu, Java applet yerine XMLHttpRequest'i kullanarak bu tekniği farklı tarayıcılarda tutarlı hale getirmiş ve günümüzdeki AJAX kavramını şekillendirmiştir. Türkçede okunuşu tartışmalı olan bu terim, çoğunlukla yazıldığı gibi "ajaks" olarak telaffuz edilir; ancak bazı kişiler aynı isimdeki futbol takımı örneğinden yola çıkarak "ayaks" demeyi tercih eder.