Komitet Obrony Demokracji (KOD) to polski ruch społeczny, który powstał 19 listopada 2015 roku (a jako stowarzyszenie zarejestrował się 2 grudnia) w bezpośredniej reakcji na politykę obozu rządowego Prawa i Sprawiedliwości, którą krytykował jako niedemokratyczną i zagrażającą ładowi konstytucyjnemu – szczególnie w kontekście zmian w Trybunale Konstytucyjnym oraz reformy sądownictwa z 2017 roku. Inspiracją do jego utworzenia był artykuł Krzysztofa Łozińskiego opublikowany 18 listopada 2015, który nawiązywał do tradycji Komitetu Obrony Robotników i koncepcji „siły bezsilnych” Václava Havla; dzień później Mateusz Kijowski założył grupę na Facebooku, która w zaledwie trzy dni zgromadziła 30 tysięcy członków. Celem stowarzyszenia, które nie jest partią polityczną, była obrona demokracji, monitorowanie życia publicznego, organizacja licznych manifestacji oraz popularyzacja wartości takich jak trójpodział władzy, wolności obywatelskie i niezawisłość sędziowska, a także współpraca ze wszystkimi opozycyjnymi partiami parlamentarnymi. Na czele ruchu stali kolejno: Mateusz Kijowski (2015–2017), który ustąpił po oskarżeniach o nieprawidłowości finansowe i został skazany za poświadczenie nieprawdy w fakturach, następnie Krzysztof Łoziński (z krótką przerwą na Magdalenę Filiks) i od 2019 roku Jakub Karyś. Organizacja, posiadająca oddziały we wszystkich 16 województwach, skupiała artystów, naukowców i działaczy społecznych, a w 2024 roku jej Region Pomorze został uhonorowany Medalem Księcia Mściwoja II za nieugiętość w działaniu na rzecz budowy społeczeństwa obywatelskiego i obronę Konstytucji RP.