Cho vay nặng lãi (Usury) là hành vi cho vay tiền phi đạo đức nhằm trục lợi qua mức lãi suất cắt cổ, tạo ra vòng xoáy "lãi mẹ đẻ lãi con" khiến người vay nợ nần chồng chất, và trong tiếng Anh hiện đại, kẻ thực hiện hành vi này được gọi là loan shark (kẻ cho vay cắt cổ).

Trong lịch sử, hành vi này từng bị lên án mạnh mẽ ở nhiều nền văn minh; từ các triết gia như Plato, Aristotle, Cicero đến các nhà lãnh đạo tôn giáo như Moses, Đức Phật và Muhammad đều coi việc thu lãi dưới mọi hình thức là sai trái, thậm chí nhiều thành bang Hy Lạp và La Mã cổ đại từng cấm tuyệt đối hoạt động này.

Sang thời Trung cổ, cả Giáo hội Công giáo lẫn các Nhà thờ Kháng cách đều coi bất kỳ khoản lãi suất nào cũng là tội lỗi, mặc dù Đế chế La Mã về sau đã nới lỏng và cho phép các khoản vay với lãi suất được giới hạn cẩn trọng.

Ngày nay, tại Việt Nam, hành vi này có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 167/2013/NĐ-CP hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.

Nhìn chung, đây là một hình thức tư bản cho vay mang tính lạm dụng, vừa bị lên án về mặt đạo đức xuyên suốt lịch sử nhân loại, vừa bị các khung pháp lý hiện đại quản lý nghiêm ngặt khi lãi suất vượt quá mức trần mà luật pháp cho phép.