Kopalnia Soli „Wieliczka”

Kopalnia Soli „Wieliczka” to jeden z najcenniejszych zabytków Polski, położony pod Krakowem, gdzie sól kamienna wydobywano już od XIII wieku, a złoża pochodzą z okresu miocenu. W 1978 roku kopalnia została wpisana na pierwszą Listę światowego dziedzictwa UNESCO, a w 1994 roku uznano ją za pomnik historii, natomiast całkowitą eksploatację złoża zakończono w 1996 roku. W 2007 roku zdobyła tytuł jednego z siedmiu cudów Polski w plebiscycie „Rzeczpospolitej”, a rekordowy ruch turystyczny odnotowano w 2019 roku, kiedy to przyciągnęła aż 1,9 miliona zwiedzających. Po pandemii COVID-19, która cofnęła frekwencję do poziomu około 440 tysięcy osób, liczba turystów odbudowała się do 1,52 miliona w 2023 roku (z przewagą gości zagranicznych), a we wrześniu tego roku podziemia przekroczył 50-milionowy turysta licząc od zakończenia II wojny światowej. Dodatkowymi atrakcjami są otwarta w 2012 roku Trasa Górnicza oraz Tężnia Solankowa z 2014 roku, która w rekordowym sezonie przyciągnęła ponad 234 tysiące osób. Geologicznie złoża mają około 14 milionów lat i powstały w wyniku zamknięcia morza Paratetydy, spowodowanego ochłodzeniem klimatu i ruchami tektonicznymi, co doprowadziło do wytrącania się soli w procesie trwającym 15–20 tysięcy lat.