Mandaryn

Mandaryn – urzędnik w cesarskich Chinach, który przez 1300 lat (605–1905) zdobywał stanowisko dzięki surowym egzaminom urzędniczym – Chiny były bowiem pierwszym krajem na świecie z takim systemem. W przeciwieństwie do feudalizmu europejskiego czy japońskiego, gdzie dominowała klasa wojowników, w Chinach najwyżej ceniono etos uczonego-mandaryna, oparty na konfucjanizmie, kultywującego poezję, kaligrafię i historię. Nazwa wywodzi się prawdopodobnie z sanskryckiego mantrin („minister”), a od mandarynów pochodzi też określenie języków mandaryńskich – od czasów dynastii Ming dialekt pekiński pełnił rolę lingua franca biurokracji. Mandaryni dzielili się na cywilnych i wojskowych, a ich rangę rozpoznawano po wyszywanych na uniformach symbolach – od żurawia cesarskiego (I stopień cywilny) po nosorożca (IX stopień wojskowy). System ten, nazywany czasem feudalizmem biurokratycznym, upadł u schyłku dynastii Qing, gdy próbowano zastąpić mandarynów urzędnikami na wzór zachodni.