Egzamin (z łac. examen – badanie) to jedna z podstawowych form sprawdzania wiedzy, wykorzystywana nie tylko w szkołach, ale także w instytucjach, np. podczas rekrutacji do urzędów państwowych czy weryfikacji kandydatów na duchownych. W zależności od charakteru dzieli się go na egzaminy zewnętrzne (oceniane przez niezależną komisję spoza placówki) oraz egzaminy wewnętrzne (przeprowadzane przez nauczycieli danej szkoły). Ta metoda odgrywa kluczową rolę w zawodach regulowanych, gdzie uzyskanie konkretnych uprawnień jest wymagane prawem – przykładem są egzaminy na prawo jazdy (teoretyczny i praktyczny) oraz egzaminy specjalizacyjne dla lekarzy. Do ważnych przykładów należą również testy dla kandydatów na tłumaczy przysięgłych, instruktorów nauki jazdy oraz egzamin na urzędnika mianowanego, stanowiący element postępowania kwalifikacyjnego w służbie cywilnej. Dzięki temu systemowi można obiektywnie ocenić zarówno wiedzę teoretyczną, jak i umiejętności praktyczne kandydatów w wielu dziedzinach życia społecznego.