Pomnik

Pomnik to dzieło rzeźbiarskie lub architektoniczne upamiętniające osobę lub wydarzenie historyczne; nazwa pochodzi od staropolskiego „pomnieć”, czyli pamiętać. Przyjmuje różne formy – od posągów, obelisków i kolumn, przez głazy, kopce, aż po drzewa i pojazdy wojskowe. Historia pomników sięga starożytności, gdzie rozwinęły się typy takie jak pomnik konny, a po średniowiecznym „zmierzchu” renesans przywrócił antyczne wzorce (np. Gattamelata Donatella). W nowożytności cokoły wzbogacano o symboliczne rzeźby, a modernizm zredukował postument. Po II wojnie światowej nastąpił przełom: pomniki zaczęły „wchłaniać” przestrzeń i obserwatora – przykłady to berliński pomnik Holokaustu Petera Eisenmana czy polskie realizacje, jak Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach. W III RP dominują natomiast pomniki Jana Pawła II, Armii Krajowej i Żołnierzy Wyklętych, często związane z Katyniem.