โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า เป็นสถาบันการศึกษาทหารระดับอุดมศึกษาในสังกัดกองทัพบก ตั้งอยู่ที่จังหวัดนครนายก นักเรียนเรียกว่า "นักเรียนนายร้อย" (นนร.) มีต้นไม้สัญลักษณ์คือจำปีสิรินธร ก่อกำเนิดมาจากทหารมหาดเล็กไล่กา 12 คน ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาได้ขยายเป็นกองทหารมหาดเล็ก และเริ่มจัดตั้งโรงเรียนคะเด็ตสกูลในปี พ.ศ. 2415 เปลี่ยนชื่ออีกหลายครั้งเป็นโรงเรียนทหารบกและโรงเรียนนายร้อยทหารบก จนในที่สุดได้รับการสถาปนาเป็นโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าเพื่อเทิดพระเกียรติองค์พระผู้พระราชทานกำเนิด ระหว่างปี พ.ศ. 2485–2487 ได้มีการผลิตนักเรียนนายร้อยหญิงเพียงรุ่นเดียว 28 คน และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2471 เป็นต้นมา พระมหากษัตริย์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานกระบี่แก่ผู้จบการศึกษาสูงสุดทุกปี ปัจจุบัน (พ.ศ. 2568) มีพลโทอาจิณ ปัทมจิตร ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า