Waloryzacja to zasada prawna stanowiąca wyjątek od reguły nominalizmu, uregulowana w art. 358¹ Kodeksu cywilnego, która ma na celu ochronę wierzyciela przed skutkami zmiany siły nabywczej pieniądza. Zgodnie z nią, w razie istotnej zmiany wartości pieniądza (np. wysokiej inflacji), sąd może zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia, aby zapewnić wierzycielowi wartość ekonomiczną odpowiadającą chwili powstania zobowiązania. W obszarze finansów publicznych pojęcie to najczęściej dotyczy świadczeń emerytalno-rentowych, które podlegają corocznej waloryzacji od 1 marca, mającej charakter mieszany (cenowo-płacowy). Wskaźnik waloryzacji opiera się na wzroście cen towarów i usług oraz realnym wzroście przeciętnego wynagrodzenia, a mechanizm obejmuje również m.in. emerytury rolnicze, renty socjalne oraz uposażenia służb mundurowych. Dodatkowo wyróżnia się waloryzację cenową (utrzymanie poziomu życia) oraz płacową (przeliczanie świadczeń według wzrostu średnich zarobków). Dzięki tym mechanizmom świadczenia zachowują swoją realną wartość, chroniąc interesy zarówno wierzycieli, jak i emerytów oraz rencistów w długim okresie.