ห่านที่วางไข่ทองคำ

ห่านที่วางไข่ทองคำ

ห่านที่วางไข่ทองคำ เป็นนิทานอีสปหมายเลข 87 (ตามระบบ Perry Index) ที่เล่าถึงชาวนาผู้ฆ่าห่านที่วางไข่ทองคำทุกวัน เพราะคิดว่าภายในตัวห่านมีทองคำก้อนใหญ่ แต่กลับพบว่าไม่มีความพิเศษใด ๆ คติของเรื่องคือความโลภนำไปสู่การทำลายทรัพยากรอันมีค่า ซึ่งเป็นที่มาของสำนวนอังกฤษว่า "ฆ่าห่านที่วางไข่ทองคำ" (killing the goose that lays the golden eggs) หมายถึงการกระทำที่ทำลายแหล่งผลประโยชน์ระยะยาวเพียงเพราะอยากได้มากเกินไป นิทานเรื่องนี้มีรูปแบบหลากหลาย เช่น ใช้แม่ไก่แทนห่าน หรือสำนวนของ Syntipas ที่เล่าถึงหญิงผู้ให้อาหารแม่ไก่มากเกินไปจนแม่ไก่หยุดออกไข่ สอนให้รู้จักพอใจในสิ่งที่มี ในแวดวงศิลป์ นักวาดภาพประกอบชาวอเมริกัน โธมัส แนสต์ นำเรื่องนี้ไปใช้ในภาพการเมืองตีพิมพ์ใน Harpers Weekly เมื่อวันที่ 16 มีนาคม ค.ศ. 1878 เพื่อวิจารณ์เหตุการณ์ The Rail Strike ในปี 1877 โดยเปรียบชาวนาที่ฆ่าห่าน (สมาชิกสหภาพแรงงาน) ว่าถูกหลอกให้ทำลายผลประโยชน์ของตนเอง ด้วยเนื้อหาสอนใจที่แข็งแกร่ง นิทานเรื่องนี้จึงยังคงถูกอ้างอิงถึงในบริบทของความโลภและการบริหารทรัพยากรอย่างชาญฉลาดจนถึงปัจจุบัน