اوقات شرعی

اوقات شرعی به زمان‌های مشخصی از شبانه‌روز گفته می‌شود که پیروان ادیان مختلف، به‌ویژه اسلام و یهود، عبادات و نیایش‌های خود را در آن زمان‌ها به‌جا می‌آورند؛ چنانکه انجام مناسک در خارج از زمان مقرر، ارزش دینی کمتری دارد و گاه ترک آن گناه محسوب می‌شود. در دین اسلام، این اوقات شامل سحر (زمان سحری)، اذان صبح از سپیده‌دم تا طلوع خورشید، ظهر (زوال خورشید در آسمان)، عصر، مغرب (پس از غروب)، عشا (پیش از نیمه‌شب) و نیمه‌شب است و روزه‌داران در سحر و افطار از این زمان‌ها پیروی می‌کنند. در دین یهود نیز نمازهای شحریت (صبح)، مینحا (بعدازظهر) و معاریو (شامگاه) در بازه‌های زمانی معینی خوانده می‌شوند و گاه نماز ظهر و عصر به‌صورت پیاپی ادا می‌گردد. محاسبه دقیق این اوقات از دیرباز بر عهده منجمان بوده و بر پایه پدیده‌های نجومی مانند زوال خورشید، مماس شدن قرص خورشید با افق واقعی و انکسار نور در جو زمین انجام می‌شود. بنا بر این محاسبات، هر ۱۵ درجه طول جغرافیایی نمایانگر یک ساعت اختلاف زمانی است و تفاوت طول روز در فصول مختلف نیز به‌دلیل تغییر میل روزانه خورشید محاسبه می‌شود. در نهایت، اوقات شرعی نه‌تنها نظم عبادات را سامان می‌دهد، بلکه یادآورنده پیوند دائمی مؤمنان با خداوند در تمام لحظات زندگی است.