Cieśnina to naturalny, wąski obszar wodny łączący dwa akweny (morza, oceany lub jeziora) i rozdzielający dwa obszary lądowe. Szerokie cieśniny określa się często mianem kanałów morskich (np. La Manche), a bardzo wąskie – potocznie „przesmykami”. Na podstawie prawa międzynarodowego obce statki mają zagwarantowany niezakłócony tranzyt przez wody cieśnin należące do państw nadbrzeżnych. W Polsce głównymi przykładami są Świna (między wyspami Wolin i Uznam) oraz Dziwna i Głęboki Nurt, które oddzielają Wolin od stałego lądu. Do najbardziej znanych i strategicznych cieśnin świata należą Gibraltarska, Bosfor, Dardanele, Magellana, Drake’a oraz Beringa – każda z nich odgrywa kluczową rolę w światowej żegludze i handlu. Ze względu na znaczenie, cieśniny dzieli się też na te łączące morza z oceanami, oddzielające wyspy od archipelagów oraz rozdzielające kontynenty.