فریدون

فریدون (یا آفریدون) یکی از برجسته‌ترین چهره‌های اسطوره‌ای ایران است که در شاهنامه فردوسی از پادشاهان پیشدادی به شمار می‌آید. او پسر آبتین و فرانک و از تبار جمشید بود و با یاری کاوه آهنگر بر ضحاک ستمگر چیره شد و او را در کوه دماوند زندانی کرد. فریدون پس از رسیدن به پادشاهی، جهان را میان سه پسرش سلم، تور و ایرج تقسیم کرد، اما سلم و تور از روی رشک، ایرج را کشتند و فریدون سپس ایران را به منوچهر (نوه ایرج) سپرد. زادگاه او را روستای ورکه در تبرستان (لاریجان) دانسته‌اند و سنگ بنای آمل و رویان را به او نسبت می‌دهند. نام او در اوستا «ثْرَئیتَونَه» به معنای دارنده سه توانایی (رزم، پزشکی و جادوگری) است و در متون پهلوی، او به جای کشتن ضحاک، او را زندانی می‌کند تا در پایان جهان به دست گرشاسب نابود شود. داستان تولد او در شاهنامه با پرورش یافتنش توسط گاو برمایه و مادرش فرانک، از حماسی‌ترین بخش‌های این اثر حماسی است.