جلال‌الدین میرزا قاجار، فرزند فتحعلی‌شاه و هما خانم جهانبگلو، در سال ۱۲۴۲ یا ۱۲۴۵ هجری قمری در تهران متولد شد و به‌عنوان نخستین تاریخ‌نگار باستان‌گرای ایران شهرت یافت. او با تأکید بر زبان فارسی و تاریخ ملی، کوشید مفهوم «ملت» را بازتعریف کند و اثر برجسته‌اش «نامه خسروان» را در سه جلد (با هدف نگارش چهار جلد) به‌عنوان تاریخ عمومی ایران از عصر باستان تا دوره زندیان به نگارش درآورد. به‌دلیل دیدگاه‌های دگراندیشانه، او به «بی‌دینی» و «سوء اعتقاد» متهم می‌شد و از سوی دستگاه حکومتی عصر ناصری طرد می‌گردید، به‌گونه‌ای که تذکره‌نویسان دربار از ذکر زندگی او خودداری کرده‌اند. او در جوانی زبان فرانسوی آموخت و احتمالاً به‌صورت غیررسمی در دارالفنون تحصیل کرد، اما در دهه ۱۲۸۰ قمری به بیماری سیفلیس مبتلا شد و بینایی خود را از دست داد و سرانجام در سال ۱۲۸۹ قمری در سن ۴۴ تا ۴۶ سالگی درگذشت. نکته جالب توجه این است که جلد چهارم این کتاب که قرار بود به تاریخ قاجار بپردازد، هرگز نوشته نشد؛ چه به‌دلیل مرگ نابهنگام او و چه به‌خاطر هراس از پیامدهای انتقاد از حکومت قاجار.