Zbrodnia i kara to słynna powieść Fiodora Dostojewskiego, napisana i publikowana w odcinkach w 1866 roku na łamach czasopisma „Russkij Wiestnik”, a w formie książkowej wydana rok później. Opowiada historię byłego studenta Rodiona Raskolnikowa, który morduje starą lichwiarkę, wierząc, że jako jednostka wybitna ma prawo przekroczyć granice moralności. Pomysł na utwór zrodził się u pisarza podczas pobytu na katordze, a inspiracją były m.in. poemat Puszkina Cyganie oraz prawdziwa sprawa francuskiego mordercy Pierre’a Lacenaire’a, który uważał się za ofiarę epoki. Co ciekawe, pierwotnie powieść miała nosić tytuł Pijaniutcy i dotyczyć alkoholizmu, jednak ostatecznie temat ten stał się jedynie tłem dla losów rodziny Marmieładowów. Prace nad książką rozpoczęły się jesienią 1865 roku w Wiesbaden, a pisarz zniszczył pierwsze wersje, zanim ostatecznie ukończył dzieło. Redaktorzy czasopisma wymusili na autorze skrócenie sceny, w której Sonia czyta Ewangelię, uznając, że niestosowne jest, by prostytutka komentowała Pismo Święte.