Een oorzaak is datgene wat een bepaalde gebeurtenis of omstandigheid teweegbrengt, en zowel in de natuur- als sociale wetenschappen wordt gezocht naar de ware oorzaak. Vroeger, in de 18de en 19de eeuw, domineerde het deterministische denken met een unicausale relatie (zoals gedefinieerd door John Stuart Mill), maar tegenwoordig ligt de nadruk op probabilistische causaliteit (geïntroduceerd door Patrick Suppes), waarbij oorzaken in interactie staan en correlatie geen bewijs is van causaliteit. De filosofische basis werd gelegd door Aristoteles, die vier oorzaken onderscheidde (materiële, efficiënte, formele en doeloorzaak), maar de moderne wetenschap gebruikt vooral de causa efficiens (efficiënte oorzaak). De eerste wetenschappelijke toepassingen kwamen van Galileo Galilei en Isaac Newton, die unicausaliteit hanteerden, terwijl Francis Bacon de meetbare, productieve oorzaak implementeerde. Kortom, causaliteit is complexer dan een simpele oorzaak-gevolg-relatie, en de huidige wetenschap benadrukt waarschijnlijkheid in plaats van absolute wetmatigheden.