ท่านผู้หญิง

"ท่านผู้หญิง" เป็นคำนำหน้าชื่อสตรีที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายในชั้นสูง ได้แก่ ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) และ ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) ซึ่งเป็นเกียรติพิเศษที่พระมหากษัตริย์ไทยพระราชทานโดยตรง มิได้ผ่านการเสนอจากรัฐบาล เดิมทีคำนำหน้านี้ใช้เฉพาะภรรยาเอกของเจ้าพระยา แต่ต่อมาได้ขยายไปสู่สตรีสามัญชนที่ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ดังกล่าว โดยไม่ยึดบรรดาศักดิ์ของสามีเป็นเกณฑ์

ในอดีต สตรีที่สมรสแล้วจะใช้คำนำหน้าว่า "ท่านผู้หญิง" ส่วนสตรีที่ยังไม่สมรสจะใช้ "คุณ" แต่เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2565 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สตรีทุกคนที่ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นนี้ใช้ "ท่านผู้หญิง" ทั้งหมด แม้ไม่เคยสมรสก็ตาม

เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้านี้สร้างขึ้นโดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2416 เนื่องในโอกาสฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 90 ปี โดยมีจำนวนจำกัด คือ ชั้นปฐมจุลจอมเกล้าเพียง 20 สำรับ และทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ 100 ดวง ดังนั้น จำนวนท่านผู้หญิงในแต่ละยุคจึงมีไม่เกิน 120 คน นับเป็นเกียรติยศอันสูงส่งและหายากสำหรับสตรีไทย