نصرت کریمی

نصرت‌الله کریمی (۱ دی ۱۳۰۳ – ۱۲ آذر ۱۳۹۸) بازیگر، کارگردان و تندیس‌ساز برجسته ایرانی بود که به‌عنوان نخستین فیلم‌ساز، زبان طنز عبید زاکانی را به سینمای ایران آورد. او پس از فعالیت در گروه تئاتر نوشین، برای تکمیل تحصیلات به ایتالیا رفت و دستیار ویتوریو دسیکا شد و سپس با مدرک کارشناسی ارشد در رشته کارگردانی و عروسک‌گردانی از پراگ فارغ‌التحصیل گردید. کریمی در سال ۱۳۴۳ به ایران بازگشت، رشته عروسک‌گردانی را در دانشگاه تهران بنیان نهاد و نخستین فیلم عروسکی ایران یعنی دل موش پوست پلنگ را ساخت. او با فیلم‌های جنجالی‌ای مانند محلل به نقد باورهای خرافه‌پرداخت و با ایفای نقش ماندگار «آقاجان» در سریال دایی‌جان ناپلئون به اوج شهرت رسید. پس از انقلاب ۱۳۵۷، به‌دلیل ساخت فیلم محلل زندانی و از سینما منع شد و حتی حکم اعدامش صادر گردید که در نهایت به ممنوعیت کاری کاهش یافت. او در سال‌های پایانی عمر به ساخت بیش از ۵۰۰ تندیس و برگزاری نمایشگاه‌های متعدد روی آورد و سرانجام در تهران درگذشت.