Huyết áp

Huyết áp là áp lực của máu lên thành mạch, được đo bằng milimet thủy ngân (mmHg) và biểu thị qua hai chỉ số: huyết áp tâm thu (tối đa) và huyết áp tâm trương (tối thiểu), thường được đo ở cánh tay với mức bình thường từ 90-140/50-90 mmHg. Huyết áp chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhịp tim, sức cản của mạch máu (xơ vữa, tuổi già), khối lượng máu (mất máu, ăn mặn) và độ quánh của máu, đồng thời có thể biến động tạm thời khi lao động nặng, tập thể thao hay xúc động mạnh. Về mặt hóa học, chất NO do tế bào nội mạc tiết ra có tác dụng dãn mạch, giảm huyết áp (phát hiện này đạt giải Nobel năm 1998), trong khi Endothelin lại gây co mạch, tăng huyết áp. Ngày nay, nhờ công nghệ mạng nơ-ron nhân tạo, các nhà khoa học có thể dự báo huyết áp của bệnh nhân trong tương lai dựa trên chuỗi dữ liệu quá khứ. Ngoài ra, trọng lực cũng có tác động đáng kể, ví dụ khi đứng, huyết áp ở đầu sẽ thay đổi so với khi nằm.