เปรียญธรรม 9 ประโยค (ป.ธ.9) เป็นระดับชั้นสูงสุดของการศึกษาบาลีในคณะสงฆ์ไทย โดยภาษาบาลีมีรากฐานจากภาษามคธที่ไม่มีอักษรเป็นของตนเอง ต้องอาศัยอักษรอื่น เช่น ไทย ขอม เทวนาครี และปัจจุบันถือเป็นภาษาที่ตายแล้ว พระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2540 รับรองให้ผู้สอบได้ ป.ธ.9 มีวิทยฐานะเทียบเท่าปริญญาตรี แม้จะมีความพยายามผลักดันให้เทียบเท่าปริญญาเอกแต่ก็ยังไม่เป็นผล ผู้สอบได้จะได้รับพระราชทานพัดยศจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม และหากเป็นสามเณรอายุไม่เกิน 20 ปี จะได้รับพระมหากรุณาธิคุณเป็น "นาคหลวง" หลักสูตรประกอบด้วยวิชาแต่งไทยเป็นมคธ แปลไทยเป็นมคธ และแปลมคธเป็นไทย โดยผู้มีสิทธิ์สอบต้องผ่าน ป.ธ.8 และนักธรรมเอกก่อน ซึ่งการสอบจัดขึ้นที่วัดสามพระยา กรุงเทพฯ อย่างเข้มงวด ถือเป็นเกียรติยศอันสูงสุดสำหรับพระภิกษุสามเณรในพระพุทธศาสนา