Vital Vanaken (geboren op 9 maart 1962) is een Belgisch voormalig voetballer die als libero speelde en de vader is van de profvoetballers Sam en Hans Vanaken. Na een moeizame start bij Waterschei en Bilzerse VV, bloeide hij volledig open bij KVV Overpelt Fabriek, waarna hij de overstap maakte naar Lommel SK. Bij Lommel groeide hij uit tot een sleutelpion en aanvoerder, waar hij speelde met bekende namen als Peter Maes en Jacky Mathijssen. In 1995 trok de 33-jarige verdediger naar KV Mechelen, maar hij bouwde zijn carrière af bij Tilleur FC en keerde uiteindelijk terug naar Overpelt Fabriek, waar hij in 2000 definitief stopte. Na zijn spelersloopbaan werd hij trainer bij KVSK United, de fusieclub van Lommel en Overpelt, waar hij in het seizoen 2006/07 samen met Philip Haagdoren het roer overnam.