تاماهاک بی‌جی‌ام-۱۰۹

بی‌جی‌ام-۱۰۹ تاماهاک یک موشک کروز زیرصوت، برد بلند و تمام‌فصل آمریکایی است که عمدتاً توسط نیروی دریایی ایالات متحده و بریتانیا برای حملات زمینی از کشتی‌ها و زیردریایی‌ها استفاده می‌شود. این موشک در دهه ۱۹۷۰ توسط آزمایشگاه فیزیک کاربردی دانشگاه جانز هاپکینز توسعه یافت و طراحی ماژولار آن امکان استفاده از کلاهک‌های متنوع (از هسته‌ای تا متعارف) و سامانه‌های هدایت پیشرفته مانند جی‌پی‌اس، ناوبری اینرسیایی و مقایسه توپوگرافی زمین را فراهم می‌کند. تاریخچه تولید آن شامل تغییرات متعددی بوده است؛ از جنرال داینامیکس در ابتدا تا مک‌دانل داگلاس و هیوز، و در نهایت از سال ۱۹۹۷ شرکت ریتیون به‌عنوان تنها تولیدکننده این موشک باقی مانده است. گونه‌های مختلفی از آن ساخته شده، از جمله نسخه هسته‌ای (TLAM-N) که بین ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ بازنشسته شد، نسخه ضدکشتی (TASM) که در ۱۹۹۴ از خدمت خارج شد، و نسخه‌های متعارف مانند بلوک ۴ که به «تاکتیکال تاماهاک» معروف است. این موشک نخستین‌بار در جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱) به‌طور گسترده استفاده شد و تا سال ۲۰۲۴ همچنان در خدمت فعال نیروی دریایی آمریکا قرار دارد؛ به‌طوری که در سال ۲۰۱۶ نیز ۱۴۹ فروند از آن به ارزش ۲۰۲ میلیون دلار خریداری شد.