สโมสรฟุตบอลนิวคาสเซิลอีสต์เอนด์ ถือกำเนิดขึ้นในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1881 จากการรวมตัวของทีมคริกเก็ตท้องถิ่น ในนิวคาสเซิลอะพอนไทน์ และได้เปลี่ยนชื่อจาก "สแตนลีย์" มาเป็น "นิวคาสเซิลอีสต์เอนด์" ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1882 เพื่อป้องกันความสับสนกับทีมอื่นในมณฑลเดอรัม

ต่อมาในปี ค.ศ. 1892 คู่แข่งร่วมเมืองอย่าง นิวคาสเซิลเวสต์เอนด์ ประสบปัญหาทางการเงินอย่างหนักจนต้องปิดตัวลง ส่งผลให้อีสต์เอนด์กลายเป็นทีมเดียวในเมืองและได้เข้าซื้อสนาม เซนต์เจมส์พาร์ค อันเป็นสนามที่เหนือกว่า พร้อมกับรับผู้เล่นและทีมงานจากฝั่งเวสต์เอนด์เข้ามารวมด้วย

ในเดือนธันวาคมปีเดียวกันนั้น สโมสรได้เปลี่ยนชื่อเป็น นิวคาสเซิลยูไนเต็ด โดยได้รับการรับรองจากสมาคมฟุตบอลอังกฤษเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม และได้จดทะเบียนบริษัทอย่างเป็นทางการในวันที่ 6 กันยายน ค.ศ. 1895 นับเป็นจุดเริ่มต้นของสโมสรยักษ์ใหญ่ในปัจจุบันที่มีแฟนบอลทั่วโลก และยังคงใช้สนามเซนต์เจมส์พาร์คเป็นรากฐานสำคัญมาจนถึงทุกวันนี้