سازمان بسیج مستضعفین (که پیشتر «نیروی مقاومت بسیج سپاه» نامیده می‌شد) یک نهاد شبه‌نظامی و اجتماعی زیرمجموعهٔ سپاه پاسداران است که با هدف دفاع از کشور و نظام جمهوری اسلامی و کمک به مردم در بلایا، در ۵ آذر ۱۳۵۸ به فرمان سید روح‌الله خمینی تأسیس و پس از تصویب مجلس در دی ۱۳۵۹ به‌طور قانونی رسمیت یافت. این سازمان که پرشمارترین نهاد ایران است، وظیفهٔ جذب، آموزش و سازمان‌دهی نیروهای داوطلب (بسیجی) را بر عهده دارد و در جنگ ایران و عراق نقش گسترده‌ای در اعزام داوطلبان به جبهه‌ها ایفا کرد. نشریهٔ تایم این نیروها را «شبه‌نظامیانی وحشی که برای آدم‌کشی آموزش دیده‌اند» توصیف کرده است. در تحولات اخیر، اسرائیل در ۲ تیر ۱۴۰۴ به مقرهای این سازمان و دیگر نهادهای امنیتی حمله کرد و غلامرضا سلیمانی، رئیس پیشین بسیج، در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ در جریان حملات به تهران کشته شد؛ اکنون حسین طائب ریاست آن را بر عهده دارد. واژهٔ «بسیج» ریشهٔ پارسی دارد و در ادبیات سیاسی به معنای فرایند بسیج منابع و نیروها برای اهداف تهاجمی یا تدافعی، به‌ویژه در انقلاب‌ها، به کار می‌رود.