خلاصه‌ای بر اقلیم و آب‌وهوای تهران

تهران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، در فاصله میان منطقه کوهستانی و دشت قرار گرفته و اقلیم آن تحت تأثیر سه عامل اصلی رشته‌کوه البرز، بادهای مرطوب غربی و وسعت استان شکل گرفته است. این شهر از جمله مناطق چهارفصل و خوش‌آب‌وهوای ایران محسوب می‌شود، به‌گونه‌ای که مناطق ۱ تا ۵ دارای اقلیم نیمه‌سردسیر و مناطق ۶ تا ۲۲ دارای اقلیم معتدل هستند و میانگین بارش سالانه در نقاط مختلف آن از ۲۳۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر متغیر است.

بر اساس آمار سه ایستگاه هواشناسی شهر، ایستگاه اقدسیه در منطقه ۱ با ۴۲۶ میلی‌متر، ایستگاه ژئوفیزیک با ۳۲۱ میلی‌متر و ایستگاه مهرآباد با ۲۵۱ میلی‌متر بارش سالانه، تفاوت اقلیمی میان شمال و جنوب شهر را نشان می‌دهند. در حالی که شمال تهران و شمیرانات تابستان‌هایی معتدل و زمستان‌هایی سرد دارند، مناطق جنوبی و کم‌ارتفاع از هوای گرم و خشک با زمستان‌های کوتاه برخوردارند؛ گرم‌ترین ماه سال مرداد با میانگین بیشینه دمای ۳۷ درجه و سردترین ماه دی با میانگین کمینه دمای صفر درجه سانتی‌گراد ثبت شده است.

استان تهران به سه بخش اقلیمی تقسیم می‌شود: ارتفاعات شمالی بالای ۳۰۰۰ متر با آب‌وهوای مرطوب و سردسیر، نواحی کوهپایه‌ای (شامل آبعلی، فیروزکوه، دماوند، لواسان و طالقان) با اقلیم نیمه‌مرطوب و سرد، و نواحی نیمه‌خشک و خشک (مانند ورامین، شهریار و جنوب کرج) با تابستان‌های گرم. رشته‌کوه البرز همچون سدی در برابر توده‌های هوا عمل کرده و هوای شهر را خشک‌تر و آرام‌تر می‌سازد، در حالی که در زمستان پدیده وارونگی هوا باعث افزایش آلودگی جوی می‌شود. در یک دوره ۴۵ ساله، بیشترین دمای ثبت‌شده ۴۳ درجه و کمترین آن ۱۵- درجه سانتی‌گراد بوده و میانگین رطوبت نسبی هوا در تهران ۴۰٪ و در شمیران ۴۶٪ گزارش شده است.