สถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ

สถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ

สถาบันการเงินเฉพาะกิจ (SFIs) เป็นสถาบันการเงินของรัฐที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเฉพาะ เพื่อดำเนินนโยบายของรัฐบาล โดยเดิมอยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงการคลัง ก่อนที่อำนาจการกำกับดูแลจะถูกโอนไปยัง ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ตามมติคณะรัฐมนตรี ซึ่งฟิทช์ เรทติ้งส์ มองว่าจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและความโปร่งใสในการตรวจสอบ

สถาบันเหล่านี้มีบทบาทสำคัญต่อระบบการเงินไทย โดยครองสัดส่วนเงินฝากรวมราว 25% ของทั้งระบบ และมีสัดส่วนสินเชื่อภาคครัวเรือนสูงถึง 29%

ปัจจุบันมีสถาบันการเงินเฉพาะกิจทั้งสิ้น 7 แห่ง แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ กลุ่มที่ทำหน้าที่เป็นธนาคารเต็มรูปแบบ (รับฝากเงินและปล่อยสินเชื่อ) จำนวน 4 แห่ง ประกอบด้วย ธนาคารออมสิน, ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.), ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และ ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย

ส่วนอีกกลุ่มเป็นสถาบันที่ให้บริการเฉพาะด้าน เช่น การให้สินเชื่อหรือค้ำประกันสินเชื่อแก่ลูกค้าเป้าหมาย แต่ไม่รับฝากเงินจากประชาชนทั่วไป ได้แก่ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย (ธพว.), ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (ธสน.) และ บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.)

值得注意的是，แม้ชื่ออาจคล้ายคลึงกัน แต่ ธนาคารทหารไทยธนชาต จัดเป็นสถาบันการเงินเอกชน ขณะที่ บรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย ซึ่งเคยเป็นสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ได้ถูกยุบเลิกไปแล้วเมื่อปี พ.ศ. 2563 ตามพระราชบัญญัติยุบเลิกที่เกี่ยวข้อง