Psychische mishandeling (of emotionele mishandeling) is een vorm van mishandeling die psychisch letsel kan veroorzaken, maar in Nederland niet specifiek onder het strafrecht valt. Onderzoeker dr. Keith Daniel O'Leary noemt concrete voorbeelden zoals stelselmatig schreeuwen, vernederen, manipuleren (waaronder gaslighting), isoleren, controleren en het ondermijnen van iemands autonomie. Wanneer drie of meer van deze gedragingen structureel voorkomen, is het noodzakelijk om afstand te nemen, omdat het draait om macht en invloed; hoe sterker de emotionele band, hoe schadelijker het gedrag is. Aanhoudende psychische mishandeling kan leiden tot een complexe posttraumatische stressstoornis (CPTSS) en veel slachtoffers kampen met fysieke en mentale klachten die vaak niet goed worden behandeld omdat de oorzaak onderbelicht blijft. Het afwisselende patroon van belonen, straffen en verwaarlozen kan bovendien leiden tot een zogenaamde traumaband, waardoor het slachtoffer juist aan de dader gehecht raakt. Gerelateerde begrippen zoals narcisme, love bombing en loyaliteitsmisbruik spelen hierbij vaak een rol.