Służba Więzienna (SW) to apolityczna, umundurowana i uzbrojona formacja podległa Ministrowi Sprawiedliwości, odpowiedzialna za wykonywanie kar pozbawienia wolności oraz tymczasowego aresztowania. Jej główne zadania obejmują ochronę społeczeństwa przed sprawcami przestępstw, zapewnienie porządku i bezpieczeństwa w zakładach karnych, a przede wszystkim prowadzenie działalności resocjalizacyjnej poprzez organizację pracy, nauczania i zajęć kulturalno-oświatowych. Formacja gwarantuje osadzonym poszanowanie godności, humanitarne warunki bytowe oraz opiekę zdrowotną i religijną. Podstawą prawną jej funkcjonowania jest przede wszystkim Ustawa z 9 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej (obowiązująca od 13 sierpnia 2010 r.) oraz przepisy Kodeksu karnego wykonawczego. Historia formacji sięga dekretu z 2 lutego 1919 roku, obejmuje międzywojenną Straż Więzienną z 1932 r., powojenną reaktywację w 1944 roku oraz nowelizacje ustawy z 1959 roku, co świadczy o jej ponad stuletniej tradycji i ciągłej ewolucji.