Płaca

Płaca (inaczej wynagrodzenie lub pensja) to ogół wydatków pieniężnych i innych świadczeń wypłacanych pracownikowi przez pracodawcę za wykonaną pracę, obejmujący zarówno wypłaty gotówkowe, jak i świadczenia w naturze. Co istotne, wynagrodzenia charakteryzują się sztywnością – rzadko ulegają obniżeniu nawet przy spadku popytu na pracę, co może być jedną z przyczyn bezrobocia. Prawo międzynarodowe, w tym konwencje MOP (np. nr 95 z 1949 r. i nr 100 z 1951 r.), gwarantuje m.in. regularność wypłat, ochronę roszczeń w razie upadłości pracodawcy oraz jednakowe wynagrodzenie dla kobiet i mężczyzn za pracę o równej wartości. W praktyce rozróżnia się płacę brutto (z uwzględnieniem podatków i składek) oraz płacę netto (kwotę "na rękę"), a na jej wysokość wpływają zarówno czynniki makroekonomiczne (rozwój kraju, rynek pracy), jak i cechy pracownika (wykształcenie, umiejętności). W Polsce od 1 stycznia 2021 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 2800 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa dla umów cywilnoprawnych – 18,30 zł brutto. Wynagrodzenia dzielą się na osobowe (z umowy o pracę, np. pensja zasadnicza, premie, dodatki) oraz bezosobowe (z umów zlecenie czy o dzieło), a do ich składników zalicza się także ekwiwalenty za urlop czy dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych.