การปะทุแบบพลิเนียน

การปะทุแบบพลิเนียน

การปะทุแบบพลิเนียน (Plinian eruption) คือรูปแบบการปะทุของภูเขาไฟที่รุนแรง ตั้งชื่อตามพลินีผู้เยาว์ซึ่งบันทึกเหตุการณ์ภูเขาไฟวิสุเวียสเมื่อ ค.ศ. 79 ที่ทำลายเมืองปอมเปอีและเฮอร์คิวเลเนียม ลักษณะเด่นคือการพ่นลำก๊าซและเถ้าขึ้นสูงถึงชั้นสตราโตสเฟียร์ พร้อมกับหินพัมมิสจำนวนมาก และมีค่าดัชนีการระเบิด (VEI) ระหว่าง 4-6 โดยแบบที่รุนแรงกว่าคืออัลตราพลิเนียน (VEI 6-8) และแบบเบากว่าคือซับพลิเนียน การปะทุอาจกินเวลาหลายวันถึงหลายเดือน ทำให้เกิดการไหลไพโรคลาสติก แอ่งภูเขาไฟรูปกระจาด และเถ้าปกคลุมเป็นบริเวณกว้าง ตัวอย่างการปะทุที่มีชื่อเสียง เช่น กรากะตัว ค.ศ. 1883, ปินาตูโบ ค.ศ. 1991 และเซนต์เฮเลนส์ ค.ศ. 1980