Veluwe

De Veluwe is een uitgestrekt en voornamelijk bebost natuurgebied in de provincie Gelderland, ongeveer 1.000 km² groot, dat pas in 1201 door de bisschop van Utrecht aan het graafschap Gelre werd overgedragen. Het landschap bestaat grotendeels uit stuwwallen die zo'n 150.000 jaar geleden tijdens de Saale-ijstijd ontstonden; het Signaal Imbosch bij Rheden is met 110 meter het hoogste punt van Nederland buiten Zuid-Limburg. Binnen de regio liggen bijzondere terreinen zoals het Kroondomein Het Loo (het grootste landgoed van Nederland met 10.400 hectare) en het Nationaal Park De Hoge Veluwe (5.400 hectare). In de laatste ijstijd (Weichselien) zorgden permafrost en harde winden voor dekzandlagen en droge dalen, terwijl de mens in de Middeleeuwen door grootschalige boskap voor de ijzerindustrie grote zandverstuivingen veroorzaakte, waardoor de bevolking tijdelijk wegtrok. Na eeuwen van houtproductie en herplanting groeide de bevolking pas tegen het eind van de negentiende eeuw weer, vooral langs de randen en rond Apeldoorn. Tegenwoordig is 912 km² van de Veluwe aangemerkt als Natura 2000-gebied, en onderneemt Staatsbosbeheer pogingen om bijvoorbeeld het oerbos Beekbergerwoud (gekapt in 1871) opnieuw te laten ontwikkelen.