Seyyid Abdülkadir

Seyyid Abdulkadir Efendi (1851-1925), Kürt asıllı Osmanlı siyasetçisi ve Nakşibendî şeyhi olup, ünlü Şeyh Ubeydullah Nehri'nin oğludur. Babasının 1879'daki isyanını yönettikten sonra bastırılınca Mekke'ye sürgüne gönderildi. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanıyla kurulan Kürt Te'âvun ve Terakkî Cemiyeti'nin kuruculuğunu yaparak ömür boyu başkanlığa seçildi; ayrıca Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın kuruluşuna katıldı ve 1910'da Osmanlı Ayan Meclisi'ne atandı. 1918'de Kürt Teali Cemiyeti'nin başkanı oldu ve 1919'da Damat Ferit Paşa hükümetinde Şûrâ-yı Devlet Reisliği görevine getirildi. Paris Barış Konferansı sırasında Kürtler ile Ermeniler arasında yapılan anlaşmayı destekledi ve işgal altındaki İstanbul'da İngiliz yetkililerle özerk bir Kürdistan için görüşmeler yürüttü. 1925'te Şeyh Said İsyanı'na karıştığı gerekçesiyle İstiklal Mahkemesi'nde yargılanarak idam edildi. Bu yönüyle, Osmanlı'nın son dönemindeki Kürt siyasi hareketinin önde gelen figürlerinden biri olarak tarihe geçti.