Filip II (1527–1598) z dynastii Habsburgów był synem cesarza Karola V i jako król Hiszpanii (od 1556), Portugalii (od 1580) oraz władca Niderlandów stworzył imperium, w którym "słońce nigdy nie zachodziło", obejmujące znaczne obszary Ameryk, Afryki, Indii i Filipiny. Ten gorliwy katolik, zwany przez protestantów "Szatanem południa", był introwertykiem i tytanem pracy, który rządził absolutystycznie, spędzając całe dnie nad raportami w wybudowanym przez siebie Eskurialu, a w 1560 roku przeniósł stolicę do Madrytu. Jego panowanie to złoty wiek kultury hiszpańskiej, ale również okres pierwszych poważnych klęsk: bunt w Niderlandach przerodził się w wojnę osiemdziesięcioletnią, a w 1588 roku Wielka Armada została rozgromiona w walce z Anglią. W polityce wewnętrznej dążył do unifikacji poszczególnych królestw (m.in. Aragonii), a w 1554 roku poślubił angielską królową Marię Tudor, otrzymując tytuł króla Chile. Choć sam unikał bezpośredniego udziału w walkach, jego wodzowie, tacy jak książę Alba czy Don Juan de Austria, prowadzili kampanie z dużym powodzeniem, co potwierdzało jego "szczęśliwą rękę" do wyboru dowódców.